Bouw en Uitvoering

Bouwen voor de zorg

TVB Zorg - Bouwen voor de zorg

Onderzoek BouwKennis naar bouwplannen en budgetten

De vergrijzing in Nederland zorgt voor een veranderende zorgvraag. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en stellen andere eisen aan ziekenhuizen. Om hieraan te kunnen voldoen, moeten zorginstellingen vaak het bestaande gebouw aanpassen. Bouwen voor de zorg biedt kansen. Vooral ziekenhuizen zijn van plan de komende jaren uit te breiden.

Nederland vergrijst. Dat veroorzaakt een toenemende zorgvraag. Daar komt bij dat de eisen van mensen aan de zorg veranderen. Ze willen langer thuis blijven wonen, maar wel ondersteund worden met zorg. Verder wordt het delen van een kamer met meerdere mensen in ziekenhuizen niet als ideaal ervaren. Bovendien krijgen zorgbedrijven te maken met het principe van een ‘healing environment’, waarbij het fysieke, mentale en sociale welbevinden van patiënten centraal staat. Door specifieke keuzes voor verlichting, kleur en inrichting voelen patiënten zich meer op hun gemak, en dat bevordert hun herstel. Zorgbedrijven staan daarom de komende jaren voor de opgave om hun bestaande gebouwen aan te passen aan deze nieuwe wensen en behoeften. Door de marktwerking in de zorg krijgen deze instellingen steeds meer verantwoordelijkheid en vrijheid in hun investeringen. Ze kunnen zich profileren ten opzichte van andere ziekenhuizen en zorginstellingen. Dat biedt kansen voor bouwers en fabrikanten. De meest geplande klus voor de komende twee jaar is schilderwerk, gevolgd door brandwerende maatregelen. Maar ook vloerbedekking en het verbeteren van het binnenklimaat staan hoog op de lijst van prioriteiten.

Plannen

BouwKennis onderzocht wat de uitbreidingsplannen van zorginstellingen zijn, welke specifieke klussen zij willen uitvoeren en hoe het met hun budget hiervoor gesteld is. Daarvoor zijn ziekenhuizen, middelgrote zorginstellingen (minder dan honderd bedden of minder dan 150 Fte) en grote zorginstellingen (meer dan honderd bedden of meer dan 150 FTE) ondervraagd. In 2012 heeft iets meer dan een vijfde van de ziekenhuizen plannen voor uitbreiding. Onder zorginstellingen is dat percentage lager. Gemiddeld elf procent van de ziekenhuizen en zorginstellingen heeft in 2013 uitbreidingsplannen en gemiddeld acht procent heeft deze voor 2014 in de planning staan.

Budget

Het is aannemelijk dat de budgetten voor zowel uitbreiding als nieuwbouw kleiner worden. Dat is dit jaar echter niet direct het geval voor de ziekenhuizen en zorginstellingen. Bij ruim tien procent van de ziekenhuizen en middelgrote zorginstellingen is het budget (licht) gedaald. Bij grote zorginstellingen zijn de budgetten iets vaker verkleind, namelijk bij zeventien procent. Gemiddeld ruim een derde geeft echter aan niet te weten welke ontwikkeling het budget heeft doorgemaakt. Nog eens ruim een derde van de instellingen geeft aan dat het budget gelijk gebleven is.

Klusplannen

De beschikbare budgetten zullen zowel voor nieuwbouw worden gebruikt als voor renovatie. Vooral grotere zorginstellingen en ziekenhuizen zullen vrijwel altijd wel in een deel van hun gebouw klussen -uitvoeren. Schilderwerk wordt daarbij het meest genoemd. Bijna driekwart van de ziekenhuizen is van plan om brandwerende maatregelen te nemen en verbeteringen aan het binnenklimaat door 
te voeren. Dat laatste is opvallend hoog. Bij de zorginstellingen hebben die plannen een lagere prioriteit. Deze focussen zich vooral op het nemen van brandwerende maatregelen en het aanbrengen van brandmeld- en noodverlichting.

De komende twee jaar liggen de werkzaamheden in de verschillende zorginstellingen zeker niet stil. Hoewel het budget wellicht iets krimpt en er niet massaal aan uitbreiding wordt gedaan, zijn er veel plannen voor specifieke klussen. Bovendien is door fluctuerende zorg behoefte aan het flexibel kunnen inrichten van ruimtes in ziekenhuizen en instellingen. Dat biedt kansen voor fabrikanten en bouwers. Zij kunnen meedenken met de instellingen en er met slimme oplossingen mede voor zorgen dat de renovaties bijdragen aan het realiseren van de wensen en behoeftes van mensen.