Bouw en Uitvoering

Virtueel Zorghuis

Virtueel Zorghuis

Helemaal nieuw is het niet. Al sinds 2008 is er landelijk ervaring opgedaan met projecten rondom virtuele zorghuizen. Sinds kort is het Virtueel Zorghuis Weerterland en Cranendonck gelanceerd, een initiatief van Stichting Coördinatie Zorg & Welzijn. Dit zorghuis organiseert een virtueel netwerk rondom complexe zorgcliënten, uitsluitend met vrijwilligers.

Het het Virtueel Zorghuis willen de initiatiefnemers bevorderen dat de zorg en het welzijn in de thuissituatie van mensen optimaal wordt verricht en wel met de meest geavanceerde middelen. Door een communicatienetwerk in te richten rondom mensen met een uitgebreide zorgbehoefte worden alle mensen die een rol spelen in het netwerk van zo’n cliënt optimaal betrokken bij zorg en welzijn van deze cliënt. De cliënt zelf en zijn mantelzorger zijn steeds de eigenaar van het systeem. Dat gebeurt door een digitaal dossier op te zetten dat toegankelijk is voor alle betrokken professionals, cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers. Onderlinge afstemming tussen cliënten, zorgverleners en vrijwilligers is dus van groot belang.

Winst

De investering in tijd en middelen in het Virtueel Zorghuis is voor geen enkele zorgverlener op zich lonend, maar als geheel levert het voor de cliënt en zijn netwerk van verschillende professionele en niet-professionele zorgverleners wel veel op. Hoe complexer het zorgsysteem rond de cliënt, hoe hoger die winst is. De grootste winst is er voor de cliënt zelf, zijn mantelzorger en familie op afstand; zij kunnen communiceren met alle betrokkenen.

Wat is nieuw?

Sinds 2008 lopen er al verschillende projecten met verschillende systemen rondom virtuele zorghuizen in Nederland. In Nederweert functioneerde het eerste systeem in Nederland. Er zijn inmiddels soortgelijke systemen in Noord-Holland, Zeeland, Noord-Brabant, Overijssel en Limburg. De meest geavanceerde opzet is momenteel die van OZO-verbindzorg in Raalte. Nieuw in het Zorghuis Weerterland en Cranendonck is dat de uitvoering volledig in handen is van vrijwilligers, terwijl elders steeds professionals een Virtueel Zorghuis hebben geleid. Deze nieuwe opzet zal de norm worden voor een Virtueel Zorghuis. Vrijwilligers kunnen werknemers zijn van partners en sponsoren. Zij dienen te beschikken over communicatieve vaardigheden, dienen mobiel te zijn en om te kunnen gaan met moderne ICT-middelen.

Partners

Om het Virtueel Zorghuis optimaal te laten functioneren, zijn er diverse maatschappelijke partners nodig. Het betreft thuiszorgorganisaties, huisartsen, apothekers, instellingen voor welzijn, hulp bij dementie, woningcorporaties, gemeenten, ziekenhuizen, instellingen voor dagopvang en zorgboerderijen, instellingen voor Algemeen Maatschappelijk Werk, GGZ-instellingen, en organisaties van paramedici. Maar voor iedere cliënt zijn er andere partners nodig, die gaan meedenken en meewerken. Voor al deze betrokken partijen wordt één digitaal dossier samengesteld rondom een cliënt waarin factoren op het gebied van wonen, welzijn en zorg zijn meegenomen.

Hoe functioneert het Virtueel Zorghuis?

Als cliënten zich aansluiten, worden ze lid van de Cliëntenvereniging Virtueel Zorghuis. Dan wordt er onmiddellijk gestart met het inbrengen van de gegevens van het netwerk van de cliënt in het online systeem. Vervolgens wordt de virtuele communicatie opgestart. Alle betrokkenen in het netwerk van de cliënt, zoals wijkverpleegkundige, huisarts, apotheker, mantelzorgers, familie op afstand, andere professionele of niet-professionele hulpverleners, worden vervolgens uitgenodigd om mee te communiceren.

Afhankelijk van de positie die iemand heeft in het netwerk, krijgt iemand een vaardigheid, waarmee hij specifieke rollen kan vervullen ten dienste van de cliënt. De cliënt en zijn mantelzorger zijn de belangrijkste beslissers over de vraag wie welke rol zal gaan vervullen.

Opzet

De opzet van een Virtueel Zorghuis is heel anders dan die van een intramurale instelling. Niet alleen is het een voorziening in de thuissituatie, en blijven de cliënt en zijn mantelzorger de baas, maar er spelen ook een aantal belangrijke principes. Als die gerespecteerd worden, dan is methode om het netwerk van de cliënt actief te betrekken via het Virtueel Zorghuis een kwestie van afstemmen.

Principes

Bij de opzet van een Virtueel Zorghuis spelen twee principes een belangrijke rol. Ten eerste is dat de zelfredzaamheid van de cliënt en zijn netwerk. Die moet ondersteund worden door het Virtueel Zorghuis. Er mag dus niet opnieuw een afhankelijkheid worden gecreëerd, zoals die vroeger in verzorgingshuizen snel tot stand kwam. 
De inrichting van het systeem en alle afspraken moeten 
er op gericht zijn dat de cliënt en de mantelzorger, met een beetje hulp van zijn directe netwerk, zelf problemen kan oplossen. Dit vergroot dan weer het vertrouwen 
in het eigen kunnen.

Het tweede principe heeft betrekking op de keuzevrijheid in het leven van de cliënt. Die moet onbelemmerd blijven. Er moet gewaakt worden dat er geen regels het Virtuele Zorghuis insluipen, die de persoonlijke vrijheid onnodig beperken. In het klassieke verzorgingshuis heeft een cliënt rekening te houden met allerlei regels en sociale beperkingen, zoals huisregels, religieuze regels, en sociale regels (bezoek, huisdieren). Ook is er sprake van sociale druk. In het Virtuele Zorghuis moeten keuzes continu met de cliënt afgestemd worden.

Regelaars

Door een communicatienetwerk rond mensen met uit-gebreide zorgbehoefte te maken, worden alle zorgprofessionals en mantelzorgers optimaal betrokken bij zorg 
en welzijn van deze cliënt. De cliënt zelf en zijn mantelzorger zijn steeds de eigenaar van het systeem. 
Een regelaar richt het systeem zo in dat deze eigenaar over alle informatie kan beschikken, met iedereen kan communiceren en zelf kan kiezen.

De regelaars zijn ‘nieuw’ in het Virtuele Zorghuis. In Zorghuis Weerterland en Cranendonck geschiedt de uitvoering volledig door vrijwilligers, terwijl elders steeds professionals een Zorghuis hebben geleid. Deze nieuwe opzet zal de norm worden voor een Virtueel Zorghuis. Vrijwilligers kunnen werknemers zijn van partners en sponsoren. Specifieke vrijwilligers zijn zogenaamde ‘regelaars’, dit zijn mensen die het netwerk van een cliënt helpen inrichten en zorgen dat het digitale system optimaal werkt. Zij worden specifiek hiertoe opgeleid. Iedere regelaar krijgt ongeveer de organisatorische zorg voor acht cliënten. Zij dienen te beschikken over communicatieve vaardigheden, mobiel te zijn en om te kunnen gaan met moderne ICT-middelen. Zij gaan echter niet over de inhoud van de communicatie en kunnen deze in principe ook niet zien. Zij faciliteren echter wel het hele communicatieproces

Mijlpaal

Frank Coolen is als huisarts Nederweert betrokken bij het Virtuele Zorghuis Weerterland en Cranendonck: ‘Veel ouderen willen het liefst thuis blijven wonen en dat kan op deze manier. Verhoudingen tussen collega’s verbeteren, het werkplezier voor de hulpverleners wordt groter en je kunt sneller op een eventuele achteruitgang van een patiënt anticiperen, omdat je er meer zicht op hebt. Dit gaat verpleeghuisopnames schelen. Ik ben niet minder tijd kwijt aan een patiënt, maar besteed mijn tijd efficiënter en meer gestructureerd. Ik kom niet voor een verkoudheid, maar alleen als het echt nodig is.’

Het Virtueel Zorghuis Weerterland en Cranendonck is officieel geopend op 28 januari 2015 in besloten gezelschap bij Rabobank Weerterland en Cranendonck in Nederweert.

Het Virtueel Zorghuis Weerterland en Cranendonck wordt door de Stichting Coördinatie Zorg & Welzijn als een onafhankelijke non-profit organisatie gerealiseerd en geleid. De SCZW is een volledige vrijwilligersorganisatie en kent geen betaalde medewerkers. De stichting heeft 25.000 euro ontvangen van het Oranje Fonds.

Het Oranje Fonds steunt sociale initiatieven met geld, kennis en contacten. Door deze bijdragen ontmoeten mensen elkaar of vinden zij een nieuwe plaats in de samenleving. Het Oranje Fonds wordt onder andere gesteund door de Nationale Postcode Loterij, De Lotto en door Vrienden en bedrijven. Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima zijn al sinds de oprichting het beschermpaar van het Oranje Fonds.