Het Informatieknooppunt Zorgfraude (IKZ) ontving in 2025 679 signalen van mogelijke zorgfraude, blijkt uit het jaarrapport van september 2026. In het overzicht worden meerdere typen vermoedelijke fraude onderscheiden, met voorbeelden uit de praktijk en korte beschrijvingen van hoe die zich kunnen voordoen.
Veelvoorkomende vormen van vermoedelijke zorgfraude
In het jaarrapport geeft het IKZ een opsomming van vormen van zorgfraude die regelmatig signalen opleveren. Vier voorbeelden die het rapport expliciet beschrijft:
- Spookzorg: declareren van behandelingen of zorguren die niet hebben plaatsgevonden. Als voorbeeld noemt het rapport dat een thuiszorgorganisatie vijf bezoeken per week in rekening kan brengen terwijl er slechts drie bezoeken zijn uitgevoerd.
- Meer zorg declareren dan geleverd (ook wel upcoding): er wordt een langere of duurdere behandeling gedeclareerd dan daadwerkelijk is geleverd. Het rapport illustreert dit met een voorbeeld van een cliënt die dagelijks twintig minuten hulp krijgt, terwijl telkens een uur in rekening wordt gebracht.
- Fraude met het persoonsgebonden budget (pgb): bij het pgb kan blijken dat een aanbieder of degene die het pgb beheert meer uren declareert dan daadwerkelijk zijn geleverd, geld achterhoudt of middelen voor andere doeleinden gebruikt. Het rapport meldt ook gevallen waarin mensen onder druk worden gezet om zorgovereenkomsten of urenbriefjes te ondertekenen die niet kloppen.
- Dubbele declaraties: dezelfde zorg of behandeling wordt meerdere keren gedeclareerd, bijvoorbeeld zowel bij een zorgverzekeraar als via een pgb, of één behandeling wordt tweemaal bij een verzekeraar ingediend.
Signalen en toezicht
Het jaarrapport van september 2026 positioneert de 679 meldingen als signalen van mogelijke zorgfraude; het rapport categoriseert en illustreert vormen van vermoedelijke fraude zonder in dit overzicht disciplinaire of strafrechtelijke uitkomsten te noemen. De beschrijvingen in het rapport geven concrete voorbeelden van hoe fraude zich kan manifesteren in de praktijk van thuiszorg, pgb-beheer en declaratieprocessen.
Het IKZ-rapport geeft daarmee voor betrokken organisaties en toezichthouders inzicht in terugkerende thema’s en kwetsbaarheden in financierings- en declaratiesystemen binnen de zorgsector.
