Vanaf 1 januari 2027 treedt een wetswijziging in werking die het mogelijk maakt dat partners of andere familieleden een aanvraag voor zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz) namens een naaste kunnen ondertekenen indien diegene zelf niet in staat is de gevolgen van de aanvraag te overzien. De regeling geldt volgens het ministerie van VWS niet alleen voor ouderen, maar ook voor mensen met een beperking of een psychische kwetsbaarheid.
Doel en achtergrond
De wijziging is onderdeel van de afspraken in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (2025–2028). Volgens de aankondiging is de aanpassing bedoeld om te voorkomen dat kwetsbare mensen langer dan nodig moeten wachten op passende zorg en om regeldruk te verminderen voor zowel familieleden als zorgmedewerkers.
“Een win-win situatie. Deze wetswijziging voorkomt wachten op zorg wanneer die juist het meest nodig is. Ook scheelt het zorgverleners veel tijd, tijd die ze anders aan administratie kwijt zouden zijn geweest en nu aan liefdevolle zorg kunnen besteden.” — Minister Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport)
Gevolgen voor procedures en kosten
De aangekondigde wijziging maakt het volgens de publicatie eenvoudiger voor familieleden om namens iemand een Wlz-aanvraag in te dienen. Als gevolg daarvan wordt vertraging bij het organiseren van zorg beoogd te verminderen en daalt de administratieve last voor betrokkenen. Daarnaast meldt de tekst dat zorginstellingen en het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) hierdoor kosten kunnen besparen.
- Ingangsdatum: 1 januari 2027
- Reikwijdte: Wlz-aanvragen voor ouderen, mensen met een beperking en mensen met een psychische kwetsbaarheid
- Betrokken partijen: familie/partners, zorgverleners, zorginstellingen, CIZ
Toegang tot zorg en regeldruk
De toelichting bij de wetswijziging wijst expliciet op situaties waarin een aanvrager door bijvoorbeeld dementie niet meer in staat is de gevolgen van een aanvraag te overzien. In zulke gevallen was het volgens de aankondiging tot nu toe vaak omslachtig voor familieleden om de juiste zorg voor hun naaste te regelen. De wijziging is bedoeld om die procedure te vereenvoudigen.
Administratieve en financiële effecten
De publicatie noemt een dubbele doelstelling: minder administratieve last voor familieleden en zorgmedewerkers, en een verwachte financiële besparing voor zorginstellingen en het CIZ.
| onderdeel | maatregel | ingangsdatum |
|---|---|---|
| Wlz-aanvragen | Ondertekening door partner of familielid als cliënt niet kan overzien | 1 januari 2027 |
| Doelgroep | Ouderen, mensen met een beperking, mensen met psychische kwetsbaarheid | vanaf 1 januari 2027 |
De aankondiging is gepubliceerd door de Rijksoverheid en de maatregel is genoemd in berichtgeving van zorgmedia. Ook worden geen cijfers genoemd over de omvang van de groep die hierdoor direct voordeel zal hebben.
Voor zorginstellingen, het CIZ en gemeenten betekent de wetswijziging dat processen rond intake en indicatiestelling mogelijk moeten worden aangepast op administratief en organisatorisch vlak. In de aankondiging benadrukt minister Sterk dat de maatregel bedoeld is om wachttijd en regeldruk te verminderen.
