De Tweede Kamer wil laten onderzoeken of de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) meer bevoegdheden moet krijgen bij ernstig wanbestuur in zorginstellingen. De Kamer nam de motie daarover op dinsdag 27 oktober 2026 aan. Het gaat om een onderzoek naar de mogelijkheid van extra doorzettingsmacht voor de inspectie.
De aangenomen motie verandert de huidige verantwoordelijkheid voor het vervangen van een bestuurder niet. Bij ernstig wanbestuur ligt die taak bij de raad van toezicht van de zorgorganisatie. De motie vraagt om te onderzoeken of de IGJ in dergelijke situaties een verdergaande rol moet kunnen krijgen.
Raad van toezicht blijft verantwoordelijk
De governance van de zorginstelling vormt daarmee het vertrekpunt van het Kamerbesluit. Wanneer het bestuur ernstig tekortschiet, is het aan de raad van toezicht om over het aanblijven of vervangen van de bestuurder te beslissen. De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de zorg, maar de motie gaat specifiek over de vraag of de inspectie bij ernstig wanbestuur ook meer directe invloed moet kunnen uitoefenen op de bestuurlijke samenstelling.
De Kamer heeft met de motie dus nog geen nieuwe bevoegdheid aan de IGJ toegekend. Eerst moet worden nagegaan of uitbreiding van de doorzettingsmacht wenselijk en mogelijk is. De aangenomen motie markeert daarmee een opdracht tot onderzoek, geen onmiddellijke bestuurswissel en geen direct ingrijpen bij een specifieke zorgaanbieder.
Onderzoek naar doorzettingsmacht
De kern van het verzoek aan de regering en de betrokken instanties is de verhouding tussen intern toezicht en extern toezicht. De raad van toezicht beschikt binnen de instelling over de verantwoordelijkheid om een bestuurder te vervangen. De Kamer wil daarnaast laten bekijken of de IGJ in situaties van ernstig wanbestuur over een sterker instrumentarium moet beschikken.
De motie richt zich daarmee op twee afzonderlijke onderdelen van het toezicht:
- de bestaande verantwoordelijkheid van de raad van toezicht voor het vervangen van de bestuurder;
- de vraag of de IGJ meer doorzettingsmacht moet krijgen bij ernstig wanbestuur.
De precieze uitwerking van het onderzoek en de mogelijke gevolgen voor de bevoegdheden van de IGJ zijn met de aanneming van de motie nog niet vastgesteld. Wel heeft de Tweede Kamer zich uitgesproken voor een beoordeling van de huidige verdeling van verantwoordelijkheden tussen de raad van toezicht en de inspectie.
