Het verplichte eigen risico in de zorg stijgt in 2027 van € 385 naar € 400. Het bedrag bleef ongeveer tien jaar gelijk nadat het in 2016 dat niveau had bereikt. De verhoging volgt op een periode waarin het eigen risico meerdere keren politiek werd bevroren.
Financiële drempel naast solidariteit
Het eigen risico is bedoeld om verzekerden bewust te maken van de kosten van zorg. Gezondheidseconoom Wim Groot legt uit dat mensen door een eigen bijdrage ervaren dat zorg niet kosteloos is. De financiële drempel moet daarnaast voorkomen dat zorg zonder noodzaak wordt gebruikt.
“Het idee is dat mensen beseffen dat zorg niet gratis is.”
De zorg wordt voor het grootste deel gezamenlijk betaald. Verzekerden dragen via hun premies bij en ook belastingmiddelen maken deel uit van de collectieve financiering. Daarmee betalen mensen ook mee aan zorg voor anderen, ongeacht of zij in een bepaald jaar zelf zorg nodig hebben. Het eigen risico vormt binnen dat solidariteitsprincipe een afzonderlijk deel dat voor rekening van de verzekerde komt.
Bedrag liep op tot € 385
De wettelijke regeling werd in 2008 ingevoerd. Het verplichte eigen risico bedroeg toen € 150. In de jaren daarna nam het bedrag toe. In 2016 kwam het uit op € 385. Vervolgens werd het bedrag door politieke besluiten telkens op hetzelfde niveau gehouden. Voor 2027 is opnieuw een verhoging voorzien, naar € 400.
| Jaar | Verplicht eigen risico |
|---|---|
| 2008 | € 150 |
| 2016 | € 385 |
| 2027 | € 400 |
Stijgende zorguitgaven
De stijging van het eigen risico hangt samen met de ontwikkeling van de zorgpremie. Die premie neemt toe wanneer de zorguitgaven groeien. In de uitleg van Groot worden daarbij onder meer de vergrijzing en hogere personeelskosten genoemd. Ook komen nieuwe behandelingen en geneesmiddelen beschikbaar die de totale uitgaven kunnen verhogen.
Als voorbeelden noemt de gezondheidseconoom nieuwe behandelingen tegen kanker en geneesmiddelen tegen obesitas. Wanneer dergelijke behandelingen op grotere schaal vanuit de zorgverzekering worden vergoed, kunnen zij een aanzienlijk effect hebben op de collectieve zorguitgaven. Het eigen risico is voor de overheid een manier om een deel van die uitgaven niet volledig uit de gezamenlijke middelen te betalen.
- Het eigen risico werd in 2008 ingevoerd met een bedrag van € 150.
- Na jaren van bevriezing op € 385 stijgt het verplichte bedrag in 2027 naar € 400.
- De achterliggende zorguitgaven groeien onder meer door vergrijzing, hogere salarissen en nieuwe behandelingen en geneesmiddelen.
