In vier gemeenten in West-Brabant worden in 2026 nieuwe Zorgzame Buurten opgezet. Binnen deze aanpak werken de regionale thuiszorgorganisatie TWB en welzijnsorganisatie WijZijn samen. Voor de uitbreiding zijn regionale middelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) beschikbaar gekomen.
De samenwerking begon drie jaar geleden als een proef in één buurt in Roosendaal. De bestuurders van TWB en WijZijn besloten in de zomer van 2023 dat de aansluiting tussen zorg en ondersteuning in de wijk beter moest worden georganiseerd. Inmiddels werken Danny Garland van WijZijn en Paul Mutsers van TWB als gezamenlijke kwartiermakers aan de verdere ontwikkeling.
“Het maakt niet uit of de inwoner bij de wijkverpleegkundige of de sociaal werker aanklopt: ze zorgen allebei voor het juiste antwoord.”
Garland en Mutsers zijn daarmee ieder vanuit een andere sector verantwoordelijk voor de opbouw van de buurten. Volgens Garland hebben thuiszorgmedewerkers en sociaal werkers de afgelopen jaren geleerd om bij een hulpvraag breder te kijken dan hun eigen vakgebied. De samenwerking richt zich op inwoners die ondersteuning nodig hebben, maar bij wie niet altijd direct duidelijk is of zorg, welzijn of informele hulp het passende eerste aanspreekpunt is.
Vaste samenstelling van de teams
Elke Zorgzame Buurt krijgt een team met twee kartrekkers: een wijkverpleegkundige en een opbouwwerker. Daarnaast kunnen verschillende andere functies aansluiten. Vanuit de thuiszorg gaat het om een casemanager dementie en een individuele begeleider. Vanuit het sociaal werk kunnen een maatschappelijk werker en een mantelzorgondersteuner deelnemen.
- De wijkverpleegkundige brengt de zorgkant van de hulpvraag in;
- de opbouwwerker verbindt inwoners en lokale netwerken;
- een casemanager dementie, individuele begeleider, maatschappelijk werker en mantelzorgondersteuner kunnen het team aanvullen;
- ook de woningcorporatie en de gemeente kunnen een medewerker afvaardigen.
De precieze bezetting kan daarmee per buurt verschillen. De vaste basis bestaat volgens Garland uit de wijkverpleegkundige en de opbouwwerker. Zij trekken gezamenlijk op in plaats van dat inwoners zelf de grens tussen het zorgdomein en het sociaal domein moeten bepalen.
Wijkgebouw als ontmoetingsplek
Naast de teams noemt Garland een wijkgebouw een vast onderdeel van de aanpak. Zo’n locatie biedt ruimte voor ontmoeting tussen formele en informele partijen. Inwoners, vrijwilligers, zorgprofessionals, sociaal werkers en andere organisaties kunnen daar bij elkaar komen. Volgens Garland leren de verschillende netwerken elkaar op die manier beter kennen en waarderen.
De aanpak sluit aan bij de ontwikkeling dat wijkverpleging en sociaal werk vaker gezamenlijk naar ondersteuning rond ouderen en andere kwetsbare inwoners kijken. In de vier gemeenten die in 2026 aansluiten, wordt gewerkt met dezelfde uitgangspunten: twee kartrekkers per buurt, samenwerking met lokale partijen en een plek waar de betrokken netwerken samenkomen.
Regionale middelen voor uitbreiding
Voor de uitbreiding naar de vier gemeenten zijn in 2026 regionale IZA-middelen vrijgemaakt. De Zorgzame Buurten worden daarmee niet alleen als lokaal initiatief voortgezet, maar krijgen een regionale uitbreiding met teams in meerdere gemeenten. TWB en WijZijn blijven daarbij ieder vanuit hun eigen organisatie betrokken.
De kwartiermakers beschouwen de samenwerking niet als vanzelfsprekend. Het werken met twee gelijkwaardige trekkers uit het zorg- en welzijnsdomein vraagt volgens Garland om blijvende afstemming. De teams worden daarom opgebouwd rond een gezamenlijke werkwijze, met ruimte voor de inzet van aanvullende professionals en lokale organisaties.