De gemeente Bodegraven-Reeuwijk past de begroting 2026 aan na publicatie van de Najaarsnota 2026, die het college op 9 oktober aan de gemeenteraad heeft aangeboden. De grootste financiële tegenvaller vormt de sterke groei van de uitgaven aan jeugdhulp. In de nota staat dat dit leidt tot een structureel nadeel van € 1,8 miljoen in 2026.
Waarom de bijstelling nodig is
Volgens de Najaarsnota is de landelijke toename van het aandeel jongeren dat jeugdhulp nodig heeft een belangrijke verklaring. De nota noemt dat het aandeel landelijk is gestegen van één op de twaalf in 2014 naar één op de zes nu; voor Bodegraven-Reeuwijk vertaalt die ontwikkeling zich in de genoemde structurele begrotingsruimte van € 1,8 miljoen voor 2026. De commissie Bestuur en Financiën bespreekt de Najaarsnota op 3 november.
Overige belangrijke bijstellingen
De Najaarsnota vermeldt meerdere andere financiële bijstellingen die het sociaal domein en de gemeentelijke exploitatie raken:
- Loonsom: een structureel tekort van € 900.000; door tijdelijke maatregelen (minder externe inhuur en openvallende vacatures) wordt het effect in 2026 beperkt tot € 400.000.
- Opvang van Oekraïners: de rijksoverheid vergoedt voortaan volledig de huisvestingskosten, maar voor overige kosten ontvangt de gemeente nog slechts € 11 per persoon per nacht. De regeling is verlengd tot maart 2030. Voor 2027 leidt dit naar verwachting tot een nadeel van circa € 2,5 miljoen.
- Meevallers: hogere OZB-opbrengsten voor niet-woningen (+€ 600.000) en een incidenteel rentevoordeel van € 350.000 doordat geen nieuwe langlopende leningen zijn aangegaan.
- Incidentele uitkering sociaal domein: ruim € 281.000 als gevolg van een voordelig resultaat van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp West (GR JW).
Financiële gevolgen voor het sociaal domein
De Najaarsnota brengt een mix van structurele en incidentele effecten in beeld. Het grootste individuele risico is de structurele opwaartse druk op de jeugdhulpuitgaven, die in 2026 resulteert in het genoemde tekort van € 1,8 miljoen. Voor de loonsom presenteert het college een combinatie van structurele en tijdelijke effecten: het structurele tekort is € 900.000, maar de maatregelen beperken het jaarverlies in 2026 tot € 400.000.
De gewijzigde bekostiging van de opvang van Oekraïners verschuift financiële lasten naar de gemeente voor niet-huisvestingskosten; dat levert een groot nadeel op in 2027 en vergroot de onzekerheid in meerjarenperspectief ondanks de huisvestingsvergoeding vanuit het Rijk.
Wat staat op de agenda voor bestuur en raad
De commissie Bestuur en Financiën behandelt de Najaarsnota op 3 november. Op basis van de gepresenteerde resultaten zal de begroting 2026 worden bijgesteld. De nota bevat zowel maatregelen om de directe knelpunten op te vangen als overzicht van incidentele meevallers die de ruimte deels beperken.
| Onderdeel | Effect | Jaar |
|---|---|---|
| Jeugdhulp | Structureel nadeel € 1,8 miljoen | 2026 |
| Loonsom (structureel) | € 900.000 (effect 2026 beperkt tot € 400.000 door tijdelijke maatregelen) | 2026 |
| Opvang Oekraïners (niet-huisvesting) | Nadeel circa € 2,5 miljoen | 2027 |
| OZB niet-woningen | Meevaller € 600.000 | 2026 |
| Rentevoordeel | Incidenteel € 350.000 | 2026 |
| GR Jeugdhulp West (incidenteel) | Voordelig resultaat € 281.000 | 2026 |
Voor beleidsmakers en bestuurders in het sociaal domein benadrukt de nota het belang van inzicht in meerjarenramingen en het afwegen van structurele versus incidentele maatregelen. De Najaarsnota zelf beschrijft de aanpassingen voor 2026 en schetst de verwachte ontwikkeling in latere jaren, waarbij de tekorten op het dossier jeugdhulp volgens de gemeente geleidelijk teruglopen maar “aanzienlijk blijven”.
De behandeling in de raadscommissie op 3 november biedt raad en college de gelegenheid om de voorgestelde bijstellingen te bespreken en concrete besluiten te nemen over dekking, prioritering en aanvullende maatregelen binnen het sociaal domein.
