De maatschappelijke participatie van mensen met een lichamelijke beperking of een lichte of matige verstandelijke beperking is in 2025 op de meeste onderzochte gebieden vergelijkbaar met de jaren daarvoor. Tegelijkertijd blijft hun deelname aan de samenleving achter bij die van de algemene bevolking. Dat blijkt uit de jaarlijkse Participatiemonitor 2025 van het Nivel.
Het Nivel volgt in de monitor verschillende terreinen waarop mensen kunnen meedoen. De onderzoekers vergelijken de uitkomsten van mensen met een lichamelijke beperking en mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking met die van de algemene bevolking. Daarmee worden ontwikkelingen binnen de doelgroep in de bredere Nederlandse context geplaatst.
Weinig verschuivingen in vier jaar
Op de meeste onderzochte participatiegebieden zijn de uitkomsten in 2025 niet wezenlijk veranderd ten opzichte van 2022, 2023 en 2024. De monitor laat daarmee vooral continuïteit zien. Een van de beperkte verschuivingen betreft sport en bewegen: een groter aandeel mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking deed dit in 2025 ten minste wekelijks dan in de voorgaande jaren.
De verschillen met de algemene bevolking zijn volgens het Nivel op meerdere gebieden duidelijk zichtbaar. Voor mensen met een verstandelijke beperking zijn die verschillen doorgaans het grootst. Het gaat vooral om deelname aan betaald werk en om het volgen van een training, cursus of opleiding. De monitor brengt daarnaast ook dagbesteding in beeld. Dat is een participatiegebied dat uitsluitend bij mensen met een verstandelijke beperking is onderzocht.
- De participatie van mensen met een beperking veranderde in 2025 op de meeste gebieden weinig.
- Een groter aandeel sportte of bewoog wekelijks dan in eerdere jaren.
- De grootste verschillen met de algemene bevolking liggen bij betaald werk en onderwijs of scholing.
Vergelijking tussen groepen
De Participatiemonitor onderscheidt mensen met een lichamelijke beperking, mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking en de algemene bevolking. De cijfers zijn berekend met gewogen percentages op basis van standaardpopulaties van de verschillende groepen in Nederland. Daardoor kunnen de uitkomsten tussen de groepen worden vergeleken binnen de opzet van de monitor.
Het Nivel plaatst daarbij een methodologische kanttekening bij de vergelijking. De verschillen tussen de groepen zijn niet statistisch getoetst. De monitor geeft dus weer hoe de participatiepercentages zich tot elkaar verhouden, maar bevat op basis van deze cijfers geen statistische uitspraak over de betekenis van elk afzonderlijk verschil.
VN-verdrag Handicap als uitgangspunt
Het Nivel verwijst bij de duiding naar het VN-verdrag Handicap. Dat verdrag gaat ervan uit dat mensen met een beperking volwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. De Participatiemonitor volgt daarom niet alleen de ontwikkelingen binnen de doelgroep, maar zet deze ook af tegen de maatschappelijke deelname van de algemene bevolking.
De monitor bevat gegevens over mensen met een lichamelijke beperking en mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking. Mensen met een ernstige verstandelijke en meervoudige beperking vallen buiten de in het onderzoek beschreven groepen. De resultaten geven daarmee inzicht in een afgebakend deel van de gehandicaptenzorg en de bredere participatie van mensen met een beperking.
