Het RIVM waarschuwt sinds april 2025 in heel Nederland voor het eten van eieren van hobbykippen. Uit onderzoek blijkt dat mensen via die eieren te veel PFAS kunnen binnenkrijgen. De nieuwe bevindingen wijzen op de bodem als belangrijke schakel in de route van deze stoffen naar het ei. Waar de vervuiling in de bodem oorspronkelijk vandaan komt, is nog niet onderzocht.
Onderzoek op zestig locaties
Het RIVM analyseerde 801 ingezonden eieren. Op 31 van de 60 onderzochte locaties kunnen mensen die minder dan één ei per week eten al boven de gezondheidskundige grens voor PFAS uitkomen. De mate van vervuiling verschilt per ei en per locatie.
Ongeveer twee op de drie onderzochte eieren overschreden een Europese limiet voor één PFAS-stof of voor meerdere PFAS-stoffen samen. Die Europese limiet gaat over de hoeveelheid PFAS die in het ei aanwezig is. De gezondheidskundige grens waar het RIVM mee rekent, heeft betrekking op de totale hoeveelheid PFAS die iemand via voeding binnenkrijgt. Het RIVM gebruikt daarmee twee verschillende beoordelingsmaten.
Wormen als mogelijke schakel
In vervolgonderzoek onderzocht het RIVM ook wormen. Die bleken vaak dezelfde PFAS-stoffen te bevatten als de eieren. Dat wijst erop dat kippen de stoffen tijdens het scharrelen uit de bodem kunnen opnemen via wormen en andere bodemdieren. Ook insecten maken deel uit van het voedsel dat kippen buiten oppikken.
De onderzoekers zagen bovendien een verband met de beschikbare scharrelruimte per kip. Hoe meer buitenruimte een kip heeft, hoe groter de gelegenheid om voedsel uit de bodem te zoeken. Een ruime uitloop biedt daardoor volgens de bevindingen geen garantie op een ei met weinig PFAS.
Advies geldt ook voor zorgboerderijen
Het advies van het RIVM beperkt zich niet tot eieren van kippen die particulieren in hun tuin houden. Het geldt ook voor eieren van hobbykippen bij moestuinen, dierenweitjes, zorgboerderijen en kinderboerderijen. Eieren uit de commerciële verkoop vallen buiten de waarschuwing.
- Het RIVM-advies geldt sinds april 2025 landelijk.
- Op 31 van de 60 onderzochte locaties kan minder dan één ei per week al boven de gezondheidskundige PFAS-grens uitkomen.
- De onderzoeksresultaten wijzen op een route via bodem, wormen en andere bodemdieren.
De uitkomsten verklaren volgens het RIVM waarom de hoeveelheid PFAS in hobbykippeneieren sterk uiteenloopt. De oorspronkelijke herkomst van de PFAS-vervuiling in de bodem maakt geen onderdeel uit van de huidige onderzoeksbevindingen.