V&VN waarschuwt voor mogelijke gevolgen van de Wet strafbaarstelling terugkeerfrustreerders voor de toegang tot zorg. De beroepsvereniging heeft gereageerd op de internetconsultatie over het wetsvoorstel en stelt dat mensen zonder rechtmatige verblijfsstatus door de voorgestelde strafbaarstelling kunnen besluiten geen medische hulp te zoeken.
Het wetsvoorstel maakt strafrechtelijk optreden mogelijk tegen mensen die hun terugkeer of uitzetting actief belemmeren. De regering wil de gevolgen voor de toegang tot zorg beperken met voorlichting en monitoring. V&VN betwijfelt of die maatregelen voldoende zijn, omdat zorgmijding volgens de beroepsvereniging vaak buiten beeld blijft.
“Dat mensen volgens de wet toegang blijven houden tot zorg, betekent niet dat zij daar in de praktijk ook gebruik van durven te maken.”
Die passage staat in een brief van V&VN-voorzitter Bianca Buurman over de internetconsultatie. Volgens V&VN kan uitstel van zorg ertoe leiden dat mensen pas hulp zoeken wanneer hun klachten ernstig zijn. De beroepsvereniging wijst daarnaast op mogelijke gevolgen voor anderen wanneer iemand met een besmettelijke ziekte geen zorg zoekt.
Professionele verantwoordelijkheid
V&VN koppelt de voorgestelde strafbaarstelling aan de positie van zorgverleners in de dagelijkse praktijk. Verpleegkundigen, verzorgenden IG en verpleegkundig specialisten kunnen volgens de beroepsvereniging te maken krijgen met patiënten die bang zijn dat contact met zorg gevolgen heeft voor hun verblijfsstatus. V&VN stelt dat de wettelijke toegang tot zorg dan niet automatisch betekent dat die zorg ook daadwerkelijk wordt benut.
“Zorgverleners moeten hun professionele verantwoordelijkheid kunnen uitoefenen en noodzakelijke zorg kunnen verlenen, ongeacht de verblijfsstatus van de patiënt”, schrijft Buurman.
V&VN vraagt de regering daarom om af te zien van de voorgestelde strafbaarstelling. De beroepsvereniging noemt daarbij de volgende aandachtspunten:
- de mogelijkheid dat mensen zonder rechtmatige verblijfsstatus zorg mijden uit angst voor strafrechtelijke vervolging;
- het risico dat zorg pas wordt gezocht wanneer klachten ernstiger zijn;
- de beperkte zichtbaarheid van zorgmijding voor zorgorganisaties en beleidsmakers;
- de professionele ruimte van zorgverleners om noodzakelijke zorg te bieden.
Consultatiefase
Het wetsvoorstel bevindt zich in de fase van internetconsultatie. De reactie van V&VN is daarmee een standpunt over het voorgestelde beleid en geen besluit over de invoering van de strafbaarstelling. De regering heeft volgens V&VN aangegeven de gevolgen met voorlichting en monitoring te willen beperken.