Vereniging De Bevlogen Huisartsen (DBH) en de Consumentenbond hebben de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) voor de rechter gedaagd vanwege de aanhoudende wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg. Zij vinden dat de toezichthouder onvoldoende doet wanneer zorgverzekeraars volgens hen te weinig zorg inkopen voor hun verzekerden. Vooral mensen met ernstige en complexe psychische problemen zouden lang op behandeling wachten.
De partijen verschenen op 23 oktober voor de rechtbank in Den Haag. Zij vragen de rechter om vast te stellen dat de NZa moet handhaven wanneer zorgverzekeraars onvoldoende GGZ-capaciteit inkopen. Volgens DBH en de Consumentenbond raken financiële afspraken tussen verzekeraars en zorgaanbieders daarmee aan de toegang tot zorg.
“Er is wel degelijk behandelcapaciteit in de GGZ, maar zorgverzekeraars kopen te weinig in en hanteren omzetplafonds. De NZa kan hierop ingrijpen, maar faalt hierin jammerlijk. Dit leidt tot zeer schrijnende situaties.”
Dat zegt DBH-voorzitter Christof Zwart. De huisartsenvereniging stelt dat vroegtijdige hulp bij psychische klachten kan voorkomen dat problemen zich verder ontwikkelen. Volgens Zwart kwam de NZa niet in beweging en was een gang naar de rechter daarom de resterende stap.
Handhavingsverzoek uit 2024
De Consumentenbond heeft in april 2024 al een handhavingsverzoek bij de NZa ingediend. De belangenorganisatie zegt dat de toezichthouder dit verzoek heeft geweigerd. De Consumentenbond is daarom mede-eiser in de procedure tegen de NZa.
“De Consumentenbond strijdt al jaren tegen de ellenlange wachtlijsten in de ggz. Financiële afspraken tussen verzekeraars en zorgaanbieders gaan hier ten koste van de toegang tot zorg. Verzekeraars voldoen nu niet aan hun zorgplicht. Daarom vragen we de rechter om te oordelen dat de NZa ten onrechte weigert in te grijpen.”
Dat zei directeur Sandra Molenaar eerder namens de Consumentenbond. De procedure richt zich daarmee niet rechtstreeks tegen een individuele zorgverzekeraar, maar tegen het optreden van de NZa als toezichthouder op de zorg. De inzet is of de autoriteit maatregelen moet nemen wanneer de partijen vinden dat de zorginkoop tekortschiet.
Meer procedures over wachtlijsten
De NZa heeft laten weten zich eveneens zorgen te maken over de aanhoudende wachtlijsten in de GGZ, in het bijzonder voor mensen met ernstige en complexe problemen. Daarmee is de toezichthouder zelf ook betrokken bij de discussie over de toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg, maar de rechtszaak moet nog uitwijzen hoe de rechter de rol en handelwijze van de NZa beoordeelt.
Ook Red de GGZ is een juridische procedure gestart. Die organisatie procedeert tegen de Staat. De zitting in die zaak staat gepland voor april 2027. De procedures lopen daarmee naast elkaar, maar richten zich op verschillende partijen: DBH en de Consumentenbond hebben de NZa gedagvaard, terwijl Red de GGZ de Staat aanspreekt.
- Partijen tegen de NZa: Vereniging De Bevlogen Huisartsen en de Consumentenbond.
- Onderwerp: toezicht op zorginkoop, omzetplafonds en wachtlijsten in de GGZ.
- Datum eerste zitting: 23 oktober in Den Haag.
