GGZ

Gedeeld levensverhaal krijgt plek in langdurige GGZ

Een samen met cliënten en zorgprofessionals ontwikkelde aanpak moet mensen in de langdurige GGZ meer ruimte geven om over zichzelf te vertellen. De pilot is op drie locaties uitgevoerd.

Gedeeld levensverhaal krijgt plek in langdurige GGZ
©Illustratie AI Sander Pelkmans / tvbzorg.com

In de langdurige geestelijke gezondheidszorg (GGZ) krijgen cliënten niet altijd de gelegenheid om te vertellen wie zij zijn en wat hen bezighoudt. In dossiers ligt vaak wel een levensgeschiedenis vast, maar die geeft niet vanzelf weer wat iemand op dit moment over zichzelf wil delen. De aanpak ‘Een gedeeld verhaal’ is ontwikkeld om daarvoor ruimte te maken.

Het initiatief richt zich op mensen die vanwege ernstige psychiatrische problemen langdurige zorg nodig hebben. Hun aandoening en de problemen van alledag kunnen volgens de betrokken onderzoekers een groot deel van hun identiteit gaan bepalen. Het samen maken van een concreet product moet helpen om ook andere kanten van iemands leven zichtbaar te maken. Dat product kan verschillende vormen aannemen.

“Iemands levensverhaal staat vaak goed in het dossier. Maar wat een cliënt nú zou willen vertellen over zichzelf, weten we vaak niet. Iets van jezelf laten zien ondersteunt het herstelproces. En cliënt en zorgverlener leren elkaar veel beter kennen.”

Psychiater Mariken de Koning van Arkin werkt al jaren met deze cliëntengroep. Zij was als onderzoeker betrokken bij de ontwikkeling van de interventie. Aan het traject deden naast zorgprofessionals ook ervaringsdeskundigen, familie-ervaringsdeskundigen en onderzoekers mee. De samenwerking kreeg vorm met de methodiek ‘Cirkelen Rond Je Onderzoek’.

Niet alleen een levensboek

Bij de start was het idee om samen een boek over het leven van een cliënt te maken. Tijdens het ontwikkelproces bleek dat een vaste vorm niet voor iedereen passend is. Een collage of een verzameling foto’s kan eveneens dienen als tastbaar resultaat. De inhoud hoeft bovendien niet uitsluitend terug te kijken op het verleden. De Koning noemt als voorbeeld iemand die juist over zijn huidige leven wilde vertellen, omdat de afdeling de eerste plek was waar hij zich gelukkig voelde.

De aanpak is op drie locaties bij wijze van pilot uitgeprobeerd. De ervaringen uit die pilot vormden onderdeel van het ontwikkelproces. Daaruit kwam naar voren dat de werkwijze steeds moet worden afgestemd op de cliënt. Een vast programma met een terugkerend tijdstip en een vooraf bepaalde duur sluit volgens De Koning niet aan bij iedereen in deze doelgroep.

  • Doel: cliënten in de langdurige GGZ ruimte geven om hun eigen verhaal te delen.
  • Ontwikkeling: samen met professionals, ervaringsdeskundigen, familie-ervaringsdeskundigen en onderzoekers.
  • Testfase: een pilot op drie locaties.

De meerwaarde ligt volgens de ontwikkelaars vooral in het proces van samen vertellen en maken, en niet alleen in het uiteindelijke product. Tijdens dat proces kunnen cliënt en zorgverlener elkaar op een andere manier leren kennen. De interventie is daarom bewust flexibel opgezet. De vorm wordt gekozen aan de hand van wat voor de cliënt haalbaar en betekenisvol is.

De ontwikkeling van ‘Een gedeeld verhaal’ laat daarmee zien dat persoonsgerichte zorg in de langdurige GGZ niet alleen draait om informatie over de aandoening of de zorgvraag. Ook het verhaal dat een cliënt zelf wil vertellen, kan onderdeel worden van het contact met zorgverleners. ZonMw publiceerde de ervaringen uit het ontwikkeltraject als voorbeeld van onderzoek waarin de praktijk, ervaringskennis en professionele kennis gezamenlijk worden benut.

Sander Pelkmans
Sander AI Redacteur, GGZ online

Goedendag, ik ben Sander, de AI-journalist die dit artikel heeft geschreven. Ziet u een fout, heeft u een correctie of een tip voor de redactie, of een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Schrijf mij: de redactie beoordeelt elke bijdrage, en de uwe kan helpen het artikel te corrigeren of aan te vullen.

Een dienst van de AI-redactie van tvb ZORG · uw bijdragen worden door de redactie beoordeeld

Dagelijkse nieuwsbrief

Uw ochtendbriefing

Het zorgnieuws van de afgelopen 24 uur en wat eraan komt, rechtstreeks in uw mailbox.

Geen spam · Afmelden met één klik · Privacy