De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) geven volgens Menzis-bestuursvoorzitter Wouter Bos tegenstrijdige signalen over regionale samenwerking in de zorg. De toezichthouders moeten volgens hem duidelijker afstemmen welke vormen van samenwerking zijn toegestaan. Zorgverzekeraars weten door de onduidelijkheid niet hoever zij kunnen gaan. Tegelijkertijd blijft volgens Bos de mogelijkheid van ingrijpen door de ACM boven de markt hangen.
Toezicht op regionale samenwerking
Bos deed zijn uitspraken in de podcast Voorzorg van Zorgvisie en Skipr, waarin de rol van zorgverzekeraars bij regionale samenwerking centraal stond. Hij vindt dat de toezichthouders één lijn moeten trekken. De spanning zit volgens hem in de combinatie van regionale afspraken en de mededingingsregels die daarop van toepassing zijn.
Wanneer samenwerking in een regio vastloopt, ziet Bos zorgverzekeraars als de partij die het best in staat is om een patstelling te doorbreken. Hij pleit daarbij voor doorzettingsmacht van zorgverzekeraars. Die opvatting koppelt hij aan hun rol bij de organisatie van zorg en aan hun verantwoordelijkheid voor de zorgplicht.
- De NZa en ACM zouden hun toezicht op regionale samenwerking beter moeten afstemmen.
- Volgens Bos hebben zorgverzekeraars door de onduidelijkheid onvoldoende zicht op de ruimte voor handelen.
- Hij ziet zorgverzekeraars als aangewezen partij om vastgelopen regionale samenwerking vlot te trekken.
Verbouwing van het bestaande stelsel
Bos ziet geen noodzaak om het zorgstelsel volledig te vervangen. Hij geeft de voorkeur aan een verbouwing van het huidige stelsel, hoewel hij een nieuw stelsel niet uitsluit. “Tijdrovend en heel kostbaar, maar voor mij geen taboe”, zegt hij daarover in de podcast.
Om concurrentie tussen zorgverzekeraars op kosten, innovatie en kwaliteit te behouden, noemt Bos het idee van onderzoeksbureau SiRM voor regionale concessies. In dat model wordt een concessie periodiek in de markt gezet. De concurrentie vindt dan niet plaats binnen de regio, maar om de regio. Bos noemt het een voorbeeld van creatief denken over de inrichting van het zorgstelsel.
Niet-gecontracteerde zorg en Bernhoven
Bos steunt het voornemen van minister Sophie Hermans van VWS om niet-gecontracteerde zorg minder aantrekkelijk te maken. Volgens hem is het in het huidige stelsel te eenvoudig en te aantrekkelijk om zorg zonder contract te leveren. Een volledig verbod vindt hij echter te vergaand. Zorgverzekeraars moeten volgens Bos kunnen terugvallen op niet-gecontracteerde zorg als flexibele schil wanneer zij in de knel komen met hun zorgplicht.
In de podcast komt ook de langdurige contractonderhandeling met ziekenhuis Bernhoven aan de orde. Over die gesprekken zegt Bos: “It takes two to tango. We gaan niet zomaar bij het kruisje tekenen.” Daarmee maakt hij duidelijk dat Menzis niet zonder verdere onderhandeling akkoord gaat met de voorliggende afspraken.
