Succesvolle proeven met oncologische zorg thuis krijgen nog onvoldoende een vervolg in de reguliere praktijk. Dat blijkt uit onderzoek van Aris Prins, uitgevoerd in opdracht van de Care Coalition. Zorgverzekeraars, medisch specialisten, ziekenhuizen, patiëntenorganisaties, publieke partijen en geneesmiddelenbedrijven zien mogelijkheden voor zorg buiten het ziekenhuis, maar noemen financiële en organisatorische belemmeringen.
Investeringen en opbrengsten vallen niet bij dezelfde partij
Prins sprak tussen januari en mei 2026 met vertegenwoordigers van de betrokken partijen. Vrijwel alle gesprekspartners onderschrijven volgens het onderzoek de wenselijkheid van thuiszorg en zelftoediening wanneer dat veilig en doelmatig kan. Het rapport signaleert tegelijk dat de partij die moet investeren in een andere inrichting van de zorg niet automatisch de opbrengsten ontvangt.
Voor ziekenhuizen speelt daarbij het verschil tussen de vergoeding voor dagbehandeling en die voor zorg buiten het ziekenhuis. Medisch specialisten geven in de gesprekken aan dat thuistoediening ziekenhuizen minder inkomsten oplevert dan behandeling in het ziekenhuis. Bij zelftoediening ligt dat verschil volgens hen nog hoger. De geïnterviewde zorgverzekeraars willen omzetverlies bij ziekenhuizen niet zonder meer compenseren. Zij verbinden vergoeding aan de voorwaarde dat nieuwe toedieningsvormen kostenneutraal of kostenbesparend zijn.
“De partij die moet investeren in een andere organisatie van zorg profiteert niet vanzelf van de opbrengsten.”
De prijsstelling van geneesmiddelen en internationale marktbelangen van geneesmiddelenbedrijven behoren eveneens tot de factoren die in de gesprekken naar voren komen. Daardoor kunnen afzonderlijke partijen met verschillende financiële prikkels te maken krijgen, terwijl de verandering vanuit maatschappelijk oogpunt waardevol wordt gevonden.
Van proef naar reguliere zorg
Naast bekostiging noemen de gesprekspartners het ontbreken van gezamenlijke regie, uitvoeringskracht en afspraken voor de periode na afloop van een pilot. Ook de verwerking van nieuwe werkwijzen in behandelrichtlijnen en het volgen van de resultaten worden als aandachtspunten genoemd. Het rapport legt daarmee de nadruk op de voorwaarden voor toepassing in de dagelijkse zorg, naast de ontwikkeling van nieuwe vormen van zorg.
- Bekostiging: ziekenhuizen, verzekeraars en andere partijen ervaren verschillende financiële prikkels.
- Organisatie: verantwoordelijkheden en de verdeling van baten en lasten zijn niet overal duidelijk.
- Opschaling: gezamenlijke regie, afspraken na pilots, richtlijnen en monitoring ontbreken volgens gesprekspartners nog in voldoende mate.
De Care Coalition is een informeel publiek-privaat netwerk dat zich richt op passende oncologische zorg. Binnen het initiatief werken zorgprofessionals, ziekenhuizen, zorgverzekeraars en geneesmiddelenbedrijven aan voorwaarden voor zorg die waar mogelijk buiten het ziekenhuis of door patiënten zelf kan worden uitgevoerd.