Novartis staat voor de tweede keer op rij bovenaan de Access to Medicine Index. De tweejaarlijkse ranglijst van de Amsterdamse Access to Medicine Foundation vergelijkt de inspanningen van de twintig grootste farmaceutische bedrijven om geneesmiddelen beschikbaar te maken in lage- en middeninkomenslanden. AbbVie eindigt als laatste.
Verschillen tussen farmaceuten
De stichting publiceerde op dinsdag 10 november de tiende editie van de index. Novartis en GSK behouden hun eerste en tweede plaats in elk van de drie onderzochte onderdelen. AstraZeneca steeg twee plaatsen en staat derde. Sanofi volgt op de vierde plaats, Bayer op de vijfde.
| Farmaceut | Positie | Ontwikkeling |
|---|---|---|
| Novartis | 1 | Voor de tweede keer op rij bovenaan |
| GSK | 2 | Behoudt de tweede plaats |
| AstraZeneca | 3 | Stijgt twee plaatsen |
| AbbVie | 20 | Sluit de ranglijst af |
Bayer en Roche maakten de grootste sprong, met elk vijf plaatsen winst. Roche deelt de zesde positie met Boehringer Ingelheim. Pfizer zakte vier plaatsen naar de achtste plek. Johnson & Johnson daalde acht plaatsen en staat dertiende. De stichting koppelt die daling aan een kleinere pijplijn voor prioritaire ziekten en beperkte rapportage over het aantal bereikte patiënten.
Toegangsplannen nemen toe
De beoordeling is gebaseerd op 29 indicatoren en heeft betrekking op 113 lage- en middeninkomenslanden en 84 ziekten. Volgens de Access to Medicine Foundation is de vooruitgang zichtbaar in de ontwikkelingsfase van geneesmiddelen. Voor 69 procent van de kandidaat-medicijnen die zich in de laatste ontwikkelingsfase bevinden, is inmiddels een plan opgesteld om toegang te organiseren. In 2018 ging het om minder dan een derde daarvan.
Ook het aantal bedrijven met een bedrijfsmodel voor onderbediende bevolkingsgroepen nam toe. Het gaat nu om zes farmaceuten, één meer dan in 2024. Marijn Verhoef, directeur van de Access to Medicine Foundation, zegt tegen de NOS dat toegang tot geneesmiddelen hoger op de bestuursagenda van farmaceutische bedrijven staat dan twintig jaar geleden.
“Het stellen van doelen om ook in deze regio’s kostbare medicijnen snel bij patiënten te krijgen, was twintig jaar geleden voor de meeste bestuurders van farmabedrijven geen prioriteit”
Diabetes blijft achter
De index laat tegelijk verschillen zien tussen ziektegebieden. Bij niet-overdraagbare aandoeningen gaat 43 procent van de toegangsplannen alleen over registratie. Daarin staan geen afspraken over de prijs of de levering. Bij diabetes richt het onderzoek zich vooral op GLP-1-middelen, terwijl insuline voor veel patiënten in armere landen nog steeds moeilijk bereikbaar is.
- De index vergelijkt twintig grote farmaceutische bedrijven.
- Voor 69 procent van de kandidaat-medicijnen in de laatste ontwikkelingsfase bestaat een toegangsplan.
- Bij diabetes blijven prijs en beschikbaarheid van geneesmiddelen achter.
