Op geneesmiddelenverpakkingen staan al 2D-codes die fabrikanten gebruiken voor transparantie en traceerbaarheid. Die codes kunnen volgens Domino Printing Science ook worden ingezet voor aanvullende productinformatie, zoals elektronische bijsluiters, aanwijzingen voor recycling en instructies voor de afvoer van ongebruikte geneesmiddelen.
Geneesmiddelen vallen buiten productpaspoort
De Europese Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), die in 2024 is ingevoerd, vormt de basis voor een digitaal productpaspoort. Voor geselecteerde productgroepen moet daarin informatie beschikbaar komen over onder meer herkomst, gebruikte materialen, milieubelasting en afvalverwerking. Geneesmiddelen vallen buiten deze verplichting. De farmaceutische industrie beschikt volgens Domino al over wettelijke eisen voor transparantie en het volgen van geneesmiddelen in de keten.
Fabrikanten gebruiken daarvoor onder meer GS1-datamatrixcodes. Deze sluiten aan op de Europese Falsified Medicines Directive (FMD) en de Amerikaanse Drug Supply Chain Security Act (DSCSA). Daarmee ligt op verpakkingen al een technische basis voor digitale informatie. De huidige codes zijn volgens Domino echter niet ingericht volgens de standaard GS1 Digital Link.
Van traceerbaarheid naar aanvullende informatie
James Cutforth, Global Head of Regulated Sectors bij Domino Printing Sciences, stelt dat de bestaande codes breder kunnen worden gebruikt. Wanneer de codes volgens de GS1 Digital Link-standaard worden ingericht, kunnen gebruikers met een smartphone aanvullende informatie bij een verpakking raadplegen. Een samenwerking tussen GS1 en Google moet het mogelijk maken om geneesmiddelenverpakkingen rechtstreeks met Google Lens te scannen.
- Elektronische bijsluiters: toegang tot aanvullende productinformatie naast de papieren verpakking.
- Afvalverwerking: aanwijzingen voor recycling en het veilig weggooien van ongebruikte geneesmiddelen.
- Traceerbaarheid: voortzetting van het bestaande gebruik van datamatrixcodes binnen de geneesmiddelenketen.
De mogelijke toepassingen raken daarmee zowel de informatievoorziening aan patiënten als de verwerking van verpakkingen en geneesmiddelen die overblijven. De codes bevatten op dit moment volgens Domino niet automatisch een koppeling waarmee consumenten deze aanvullende informatie rechtstreeks met hun smartphone kunnen openen. De aangekondigde samenwerking moet die toegang uitbreiden.
Medicijnafval als aandachtspunt
Domino koppelt het bredere gebruik van 2D-codes ook aan het terugdringen van medicijnafval. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt dat 85 procent van het afval uit de gezondheidszorg niet-gevaarlijk is. Tegelijkertijd wordt volgens de door Domino aangehaalde informatie een groot deel van dit afval gestort en worden aanzienlijke hoeveelheden ongebruikte geneesmiddelen niet op de juiste manier afgevoerd.
De fabrikant noemt digitale informatie op de verpakking als een mogelijke manier om gebruikers te wijzen op recycling en een veilige afvoer. Het gaat daarbij om een uitbreiding van bestaande codes en niet om de invoering van een afzonderlijk digitaal productpaspoort voor geneesmiddelen.
