Werkgevers brengen de gezondheidsrisico’s van nachtwerk niet altijd voldoende in kaart. Ook worden de regels voor veilig werken en de Arbeidstijdenwet niet overal nageleefd. Dat concludeert de Nederlandse Arbeidsinspectie na onderzoek bij 285 werkgevers in sectoren met veel nachtelijke arbeid, waaronder de zorg, industrie, transport, horeca en distributie.
Handhaving bij 58 bedrijven
Van de onderzochte werkgevers zijn 193 bedrijven bezocht in het kader van het onderzoek Arbo in Bedrijf. Daarnaast zijn 92 werkgevers geïnspecteerd op hun arbozorg en de naleving van de Arbeidstijdenwet. Bij 58 bedrijven trad de Arbeidsinspectie handhavend op vanwege tekortkomingen in de arbozorg, overtredingen van de Arbeidstijdenwet of een combinatie daarvan.
| Onderdeel van het onderzoek | Uitkomst |
|---|---|
| Werkgevers onderzocht | 285 |
| Bedrijven waarbij is gehandhaafd | 58 |
| Bezochte werkgevers met permanent nachtwerk | 20 procent |
Bij 20 procent van de bezochte werkgevers wordt permanent in de nacht gewerkt. Volgens de Arbeidsinspectie is dat zelden toegestaan. Werkgevers noemen vooral economische motieven om nachtwerk te organiseren. Bij 46 procent van de onderzochte werkgevers spelen onder meer het halen van productiedoelen en het bedienen van klanten een belangrijke rol.
Zorg kan nachtwerk niet altijd vermijden
Bij 41 procent is nachtwerk volgens de werkgevers nodig vanwege de aard van het werk. De Arbeidsinspectie noemt als voorbeelden werkzaamheden die direct moeten worden uitgevoerd, zoals in de zorg en bij de politie, of werk aan installaties die niet kunnen worden stilgezet. Bijna negen op de tien werkgevers zien geen mogelijkheden om het nachtwerk verder terug te dringen.
De inspectiedienst stelt dat de voordelen van nachtwerk in zulke situaties vooral bij bedrijven en hun klanten liggen, terwijl werknemers de gezondheidsrisico’s dragen. Een deel van de maatschappelijke kosten komt volgens de Arbeidsinspectie daardoor elders terecht.
Risico’s niet altijd afzonderlijk opgenomen
De inspecties laten verder zien dat 54 procent van de geïnspecteerde werkgevers nachtwerk niet als afzonderlijk risico heeft opgenomen in de inventarisatie. Bij 69 procent ontbreken concrete maatregelen in het plan van aanpak. Ook krijgen werknemers niet steeds voldoende informatie over de gevolgen en risico’s van nachtelijke arbeid.
- 54 procent heeft nachtwerk niet als afzonderlijk risico geïnventariseerd.
- Bij 69 procent ontbreken concrete maatregelen in het plan van aanpak.
- 63 procent van de werkgevers zegt werknemers over de risico’s te informeren.
- Slechts de helft van de geïnterviewde werknemers zegt die informatie te hebben ontvangen.
De cijfers over voorlichting laten daarmee een verschil zien tussen het beeld van werkgevers en de ervaringen van werknemers. De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht nachtwerk vanuit zowel de arbozorg als de arbeidstijden. De resultaten hebben betrekking op werkgevers uit meerdere sectoren, waaronder zorgorganisaties die vanwege hun dienstverlening ook ’s nachts personeel inzetten.
