Het aantal pleegouders in Nederland is in een jaar tijd met ongeveer duizend afgenomen. In 2024 waren er volgens Pleegzorg Nederland nog 14.713 mensen die pleegzorg verleenden. In het daaropvolgende jaar daalde dat aantal naar ongeveer 13.700. Tegelijkertijd wachten ruim achthonderd kinderen op een pleegzorgplek. Het grootste deel van deze kinderen is jonger dan 12 jaar.
De ontwikkeling staat centraal tijdens de Week van de Pleegzorg, die op 28 oktober begon. Pleegzorgorganisaties Jarabee uit Twente en Trias Jeugdhulp uit Zwolle signaleren dat het tekort aan pleeggezinnen ook in hun werkgebieden doorwerkt. Het aantal pleegouders neemt al meerdere jaren af, terwijl de vraag naar een plek voor kinderen die niet thuis kunnen wonen hoog blijft.
Minder beschikbare plekken voor kinderen
Roelanda Bos van Jarabee noemt verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die volgens haar de instroom van nieuwe pleegouders bemoeilijken. Veel volwassenen hebben volgens haar weinig ruimte naast werk en andere verplichtingen. Zij wijst erop dat stellen vaak allebei werken om financieel rond te komen. Daardoor blijft volgens haar minder ruimte over voor een extra gezinslid.
“Mensen hebben tegenwoordig de handen vol aan zichzelf; het leven is ingewikkelder geworden. Stellen moeten nu vaak allebei werken om het financieel te redden en dan is er minder ruimte voor een extra gezinslid.”
Ook de zwaarte van de problematiek van kinderen die uit huis worden geplaatst, speelt volgens Jessica Groenenberg van Trias Jeugdhulp een rol. Zij ziet dat deze kinderen vaker met complexere problemen te maken hebben. Dat stelt volgens haar hogere eisen aan pleegouders en aan de begeleiding die zij krijgen.
“Kinderen die nu uit huis worden geplaatst hebben vaak complexere problematiek. Dat vraagt ook meer van pleegouders.”
Wachtlijsten bestaan al jaren
Het tekort aan pleegouders leidt volgens Jarabee en Trias Jeugdhulp al enkele jaren tot wachtlijsten. Voor kinderen die niet meer thuis kunnen wonen, betekent dat dat er niet direct een pleeggezin beschikbaar is. De organisaties benadrukken dat opgroeien in een gezinssituatie niet hetzelfde is als wonen in een groep.
“We willen dat alle kinderen ‘zo thuis mogelijk’ opgroeien en daar hebben we pleegouders echt bij nodig. Op een groep wonen is niet hetzelfde als in een huiselijke omgeving opgroeien die lijkt op die van je vriendjes op school.”
De Week van de Pleegzorg vraagt aandacht voor het tekort en voor het behoud van pleegouders. Volgens de betrokken organisaties is waardering daarbij van betekenis. Uit onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut blijkt dat pleegouders vooral stoppen vanwege problemen binnen het zorgsysteem. Bos zegt dat pleegouders zich niet altijd erkend voelen.
- 14.713 mensen verleenden pleegzorg in 2024
- Ongeveer duizend minder pleegouders in het daaropvolgende jaar
- Ruim achthonderd kinderen wachten op een pleegzorgplek
De cijfers verbinden het tekort aan pleeggezinnen aan twee ontwikkelingen: een afnemend aantal beschikbare pleegouders en een blijvende vraag naar opvang voor kinderen die niet thuis kunnen wonen. Jarabee en Trias Jeugdhulp gebruiken de Week van de Pleegzorg om aandacht te vragen voor de positie van pleegouders en voor de gevolgen van de wachtlijsten voor kinderen.
