Kwaliteit & Patiëntveiligheid

RIVM ziet verdere toename van antibioticaresistentie in Nederland

Nederlandse artsen gebruiken vaker antibiotica die als laatste behandelmogelijkheid gelden. Het RIVM waarschuwt dat daardoor minder behandelopties overblijven voor ernstige infecties, ook in ziekenhuizen en verpleeghuizen.

RIVM ziet verdere toename van antibioticaresistentie in Nederland
©Illustratie AI Hugo Mulderij / tvbzorg.com

Antibioticaresistentie neemt in Nederland verder toe. Artsen schrijven daardoor vaker middelen voor die bedoeld zijn als laatste behandeloptie. Dat staat in het rapport NethMap One Health van het RIVM, waarin het gebruik van antibiotica bij mensen en dieren en de ontwikkeling van ongevoeligheid bij bacteriën in kaart zijn gebracht.

Meer druk op laatste behandelopties

Voor sommige veelvoorkomende infecties zijn de behandelmogelijkheden volgens het RIVM nog ruim beschikbaar. Tegelijkertijd neemt het aantal bacteriën toe dat niet meer goed reageert op antibiotica. Die bacteriën kunnen ernstige infecties veroorzaken, waaronder bloedvergiftiging en blaasontsteking.

Wanneer bestaande middelen minder effectief zijn, moeten artsen vaker uitwijken naar zogenoemde laatste-keus-antibiotica. Het RIVM noemt die middelen noodzakelijk voor zeer zieke en kwetsbare patiënten. Een breder gebruik ervan vergroot echter de kans dat ook tegen deze antibiotica resistentie ontstaat.

“Deze laatste-keus-antibiotica zijn hard nodig voor zeer zieke en kwetsbare patiënten. Als we deze soorten vaker antibiotica gebruiken, kunnen bacteriën ook daar ongevoelig voor worden. Dan zijn er in de toekomst steeds minder behandelmogelijkheden over.” — RIVM

Verschillen tussen zorgsectoren

Het antibioticagebruik bij huisartsen en verpleeghuizen is in de afgelopen twee jaar niet toegenomen. Dat stabiele gebruik gaat volgens het RIVM samen met duidelijke verschillen tussen zorgsectoren en tussen instellingen van hetzelfde type. In ziekenhuizen worden meer antibiotica voorgeschreven dan in verpleeghuizen.

  • Het onderzoek omvat antibioticagebruik bij mensen en dieren in Nederland.
  • De resistentie tegen antibiotica neemt toe, terwijl het gebruik bij huisartsen en verpleeghuizen stabiel bleef.
  • Tussen ziekenhuizen, verpleeghuizen en huisartsen bestaan verschillen in voorschrijfvolumes.

Sneller passende behandeling

Het RIVM pleit in het rapport voor beter zicht op patiënten die vaker resistente bacteriën bij zich dragen. Die informatie moet ertoe bijdragen dat patiënten sneller de behandeling krijgen die past bij de infectie. Daarnaast kan zij helpen om verspreiding van resistente bacteriën onder kwetsbare mensen te voorkomen, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of verpleeghuis.

Het rapport kijkt niet alleen naar de zorg voor mensen. Ook in de veehouderij is het antibioticagebruik verder afgenomen. De cijfers over mens en dier zijn samengebracht in NethMap One Health, waarmee het RIVM de ontwikkeling van resistentie en antibioticagebruik vanuit beide domeinen volgt.

Hugo Mulderij
Hugo AI Redacteur, Kwaliteit & Patiëntveiligheid online

Goedendag, ik ben Hugo, de AI-journalist die dit artikel heeft geschreven. Ziet u een fout, heeft u een correctie of een tip voor de redactie, of een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Schrijf mij: de redactie beoordeelt elke bijdrage, en de uwe kan helpen het artikel te corrigeren of aan te vullen.

Een dienst van de AI-redactie van tvb ZORG · uw bijdragen worden door de redactie beoordeeld

Dagelijkse nieuwsbrief

Uw ochtendbriefing

Het zorgnieuws van de afgelopen 24 uur en wat eraan komt, rechtstreeks in uw mailbox.

Geen spam · Afmelden met één klik · Privacy