De huisartsenpraktijk neemt steeds meer zorg over die voorheen in het ziekenhuis werd geleverd. Het gaat onder meer om chronische zorg, nazorg na ziekenhuisopname, diagnostiek en medicatiecontroles. Daarmee krijgt de eerstelijnszorg een groter aandeel in de behandeling en begeleiding van patiënten buiten het ziekenhuis.
De ontwikkeling past bij het Integraal Zorg Akkoord uit 2022. Daarin is het verplaatsen van zorg van de tweede naar de eerste lijn een belangrijk uitgangspunt. Door zorg dichter bij de patiënt te organiseren, moet onnodige en duurdere ziekenhuiszorg worden voorkomen. Huisartsen en wijkverpleging krijgen daardoor wel meer taken binnen het zorgproces.
Breder takenpakket in de praktijk
De traditionele praktijk met één huisarts heeft plaatsgemaakt voor een organisatie met meerdere huisartsen, vaste medewerkers en waarnemers. Ook doktersassistenten, praktijkondersteuners voor onder meer ouderenzorg en GGZ en praktijkmanagers maken volgens de Leeuwarder Courant steeds vaker deel uit van de praktijk.
De deelnemende Friese praktijken noemen verschillende vormen van zorg die naar de huisarts zijn verschoven. Het betreft vooral de begeleiding van patiënten met bijvoorbeeld diabetes en hartfalen. Ook controles na een opname of behandeling, bloedonderzoek, hartfilmpjes, echografie, hechtingen en het plaatsen van een spiraaltje worden in de huisartsenpraktijk uitgevoerd.
“We merken dat steeds meer zorg die vroeger vanzelfsprekend in het ziekenhuis plaatsvond, nu bij ons terechtkomt. Denk aan controles van chronische aandoeningen, nazorg na een opname of behandeling en medicatiecontroles.”
Fokje Nagelhout, praktijkmanager van De Compaenen in Heerenveen, tegenover de Leeuwarder Courant
Sneller terug naar de eerste lijn
De verschuiving hangt ook samen met veranderingen in de ziekenhuiszorg. Opnames duren korter, waardoor patiënten sneller naar huis gaan en de huisarts de verdere begeleiding op zich neemt. Daarnaast leven kankerpatiënten door verbeterde behandelingen langer, terwijl zij volgens huisarts Hylke Bakker van het Doktershûs in Wijckel en Koudum vaak langdurige zorg in de thuissituatie nodig hebben.
De Leeuwarder Courant legde de vragen voor aan dertien huisartsenpraktijken in Friesland. Vijf praktijken reageerden: één uit Leeuwarden, twee uit Sneek, één uit Heerenveen en één uit Wijckel/Koudum. Hun reacties laten zien welke werkzaamheden in de dagelijkse praktijk zijn terechtgekomen:
- begeleiding bij diabetes en hartfalen;
- nazorg na een ziekenhuisopname of behandeling;
- medicatiecontroles en chronische controles;
- bloedonderzoek, hartfilmpjes en echografie;
- kleine ingrepen en verloskundige of gynaecologische zorg, zoals het plaatsen van een spiraaltje.
De uitbreiding van het takenpakket gaat samen met een hogere belasting van sommige huisartsenpraktijken. De zorgverplaatsing uit het Integraal Zorg Akkoord is daarmee zichtbaar in de dagelijkse organisatie van de eerstelijnszorg: patiënten worden eerder vanuit het ziekenhuis terugverwezen, terwijl de huisartsenpraktijk meer medische en organisatorische verantwoordelijkheid draagt.
