Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft op 30 oktober 2026 drie handreikingen gepubliceerd voor het gemeentelijke sociaal domein. Het gaat om documenten over inloopvoorzieningen sociaal & gezond, gelijkgerichte mantelzorgondersteuning en logeerzorg. De handreikingen zijn bedoeld voor gemeenten en aanbieders in zorg en welzijn.
Uitwerking van landelijke afspraken
De documenten vormen een verdere uitwerking van AZWA-afspraak D6 en het HLO. Ze richten zich op het versterken van de sociale basis en op ondersteuning van mantelzorgers. De handreikingen bieden gemeenten en maatschappelijke partners een kader bij de inrichting en versterking van voorzieningen in wijken en buurten.
De handreiking over inloopvoorzieningen sluit aan op de bestaande lokale praktijk. Vrijwel alle gemeenten kennen al vormen van laagdrempelige inloop. Die kunnen lokaal verschillende namen hebben, waaronder buurthuis, dorpskamer, energiehub of jongerencafé. De publicatie bouwt voort op deze voorzieningen en houdt rekening met verschillen tussen wijken, buurten en gemeenten.
Inloop als onderdeel van de sociale basis
Inloopvoorzieningen combineren ontmoeting en ondersteuning. Vrijwilligers en beroepskrachten werken er vanuit nabijheid en verbinding met inwoners. Wanneer dat nodig is, kunnen de voorzieningen ook dienen als eerste plaats waar signalen worden opgepakt en inwoners worden doorverwezen.
De handreiking beschrijft afspraken over het in beeld brengen van de wijk, de benodigde deskundigheid en de samenwerking tussen gemeenten, inwoners en beroepskrachten. Een inloopvoorziening moet beschikbaar zijn in iedere wijk of buurt waar uit wijkbeelden en actuele behoeften blijkt dat ondersteuning nodig is op één of meer van de volgende terreinen:
- mentale gezondheid;
- vitaal ouder worden;
- een gezonde leefstijl;
- kansrijk opgroeien;
- gezondheidsachterstanden.
De voorziening kan een fysieke locatie zijn, maar ook een digitale omgeving. De keuze hangt samen met de doelgroep. Daarmee biedt de handreiking ruimte voor lokale invulling binnen een gezamenlijk kader. De inloopvoorzieningen ondersteunen volgens het ministerie de basisfunctionaliteiten die in afspraak D5 zijn opgenomen.
Ook mantelzorgondersteuning en logeerzorg
Naast de handreiking over inloopvoorzieningen zijn documenten gepubliceerd over gelijkgerichte mantelzorgondersteuning en logeerzorg. Deze maken deel uit van dezelfde uitwerking van AZWA-afspraak D6 en het HLO. Samen zijn de drie publicaties gericht op het versterken van de sociale basis en het ondersteunen van mantelzorgers door gemeenten en partijen in zorg en welzijn.
De handreikingen verbinden de inzet van gemeenten, inwoners, maatschappelijke partners, vrijwilligers en beroepskrachten. Voor de inloopvoorzieningen staat daarbij de samenwerking in de wijk of buurt centraal. Bestaande lokale voorzieningen vormen het vertrekpunt; de publicatie geeft een kader om die infrastructuur verder te ontwikkelen op basis van lokale situaties en actuele ondersteuningsbehoeften.
