De aanpak waarmee gemeenten in Twente en Tilburg sinds 2017 zorgfraude proberen te voorkomen en sneller op te sporen, wordt landelijk uitgerold. De verantwoordelijke bestuurders en uitvoerders noemen de proef succesvol. Tegelijkertijd wijst 1Twente op fouten in de uitvoering en op het uitblijven van herstel daarvan.
Onderzoek naar zorgbureau
Een van de voorbeelden is Carefree Twente, een zorgbureau dat dagbesteding verzorgt voor ouderen en kinderen met een beperking met Syrische wortels. De organisatie richtte zich op een specifieke doelgroep en had medewerkers en een directie met dezelfde achtergrond. Cliënten kwamen onder meer via collega-instellingen, de gemeente en zorgverzekeraar Menzis bij Carefree Twente terecht.
Eind 2018 kondigde Menzis een onderzoek aan en stopte de zorgverzekeraar kort daarna de betalingen. Volgens 1Twente draaide het onderzoek onder meer om de vraag of er met urenbriefjes was gesjoemeld. In 2019 vorderde Menzis 6 ton terug. Ook de samenwerkende Twentse gemeenten ontbonden hun contract met het zorgbureau en dienden een claim van enkele tonnen in. De Belastingdienst en het UWV meldden zich eveneens.
| Onderdeel | Uitkomst of moment |
|---|---|
| Start proef in Twente en Tilburg | 2017 |
| Onderzoek en stopzetten betalingen door Menzis | Eind 2018 |
| Terugvordering door Menzis | 6 ton |
| Totale terugvorderingen | 1 miljoen euro |
| Faillissement van Carefree Twente | Halverwege 2019 |
| Uitspraak in hoger beroep | Oktober 2023 |
Rechterlijke uitspraak
De totale terugvordering liep volgens 1Twente op tot 1 miljoen euro. Bankrekeningen werden geblokkeerd, er werd beslag gelegd op huizen en een auto werd in beslag genomen. Halverwege 2019 ging Carefree Twente failliet. De curator begon daarna een rechtszaak waarin de twee directeuren hoofdelijk aansprakelijk werden gesteld.
Een rechter in Almelo oordeelde aanvankelijk dat de bestuurders nalatig waren geweest. De rechtbank Leeuwarden-Groningen kwam in hoger beroep in oktober 2023 tot een ander oordeel. Volgens die uitspraak was de bestuurders niets te verwijten en was geen sprake van nalatigheid of fraude. De bestuurders hadden juist alles gedaan wat van hen mocht worden verwacht, aldus de in het verhaal beschreven uitspraak.
Landelijke navolging
De methoden die in Twente en Tilburg zijn ontwikkeld, worden nu in andere gemeenten gebruikt. Volgens 1Twente bestaat daarbij het risico dat niet alleen de succesvolle onderdelen, maar ook de fouten uit de proef worden overgenomen. Over die fouten wordt gezwegen en dat ze niet zijn hersteld.
- De proef in Twente en Tilburg loopt sinds 2017.
- De aanpak wordt landelijk uitgerold.
- In de zaak rond Carefree Twente oordeelde de rechtbank Leeuwarden-Groningen in hoger beroep dat de bestuurders geen nalatigheid of fraude kon worden verweten.
